Əksəriyyətimiz başa düşürük ki, əgər bazarda istehlakçı mövcuddursa, deməli tələbat da mövcuddur. Şirkət özünü istehlakçılarla təmin etmək istəyirsə, o əvvəlcədən istehlakçıların hansı tələbatlarını ödəyə biləcəyini müəyyən etməlidir.

Prosesin başlanğıcı  

Şirkət hansı seqmentlə işləyəcəyini müəyyən edir, məqsədyönlü olaraq da həmin seqmentdəki istehlakçı tipləri ilə işləyir. Bu bəzi ədəbiyyatlarda marketinq hədəf kütləsi də adlanır. Buna görə də kompleks marketinq tədbirlərinin ardıcıl həyata keçirilməsi, istehlakçı məmnuniyyətini təmin  edə bilmə imkanlarını artırır.

Marketinq hədəf kütləsi sisteminə daxildir:

Bazarın seqmentləşdirilməsi – Bu mərhələdə istehsalçı şirkət özü üçün müəyyən etdiyi seqmentləşmə prinsipləri ilə hərəkətə keçir ki, bu prinsiplərdən gələcəkdə də yararlana bilər. Mən deyərdim ki, seqmentləşmə prosesinin təhlili ən maraqlı bölümlərdəndir. Belə ki, seqment müəyyən olunduqdan sonra, müştəri profilləri formalaşır.

Misal – Əgər seqmentləşdirmə zamanı əsas prinsip, istehlakçının gəliridirsə, onda hər seqment üçün ortalama gəlir hesablanır. Yox, əgər seqmentləşmə müxtəlif meyarlar üzrədirsə, onda cari seqmentin bütün xarakteristikaları üzrə müəyyən edilir.

Müəyyən olunmuş bir neçə seqment

Belə yanaşma nəyə lazımdır? Adətən bazar araşdırmasından sonra, şirkətin qarşısına mövcud bazarda bir neçə seqment çıxır. Şirkət isə bunlardan birini seçməlidir. Belə olan halda şirkət seqmentlərin cazibədarlıqları səviyyəsi üzərindən seçimini edir. (Gəlirlər, status və s.)

Hədəf bazar – Əmtəənin hədəf bazardakı mövqeyi, əmtəənin seçilmiş seqmentdə pozisiyasının möhkəmlənməsi. Hər seqment (istehlakçı kütlələr) üçün ayrıca marketinq kompleks tədbirlərinin həyata keçirilməsində də faydalar var. Belə ki, istehlakçıların imkanları, demoqrafik vəziyyət, istehlakçılar üçün qəbul olunan dəyərlər, vərdişlər və s. Məhz bunları nəzərə alan şirkətlər özlərinin seqmentləşdirmə siyasətlərini daha rahat şəkildə həyata keçirdə bilirlər.

Ümumiyyətlə seqmentləşmənin standart formulu yoxdur. Bu prosesin uzunmüddətli və ya qısa müddətli olması isə prosesin əsas aparıcı qüvvəsi olan marketerdən asılıdır. Təbii ki, bu da həmin mütəxəsisin mövcud bazarı nə dərəcədə dərindən bilməsindən çox asılıdır (yaş hədəf qrupları, cinsləri, gəlirləri və s.)

Əgər əlinizdə hədəf bazarınız barəsində araşdırma mövcuddursa, bazarı bir neçə hissələrə ayırın və baxın görün hədəf kütlələriniz bazarın hansı hissəsinə düşür və ya bazarın hansı hissəsi sizin hədəf kütlələrinizin payına düşür? Fikirmcə belə bir yanaşma ilə siz həm öz istehlakçılarınızı müəyyən edəcəksiniz, həm də bazarınızın strukturunu da müəyyən edərək özünüz üçün ən obyektiv və ən optimal olan variantı seçmək imkanı yaranır. Yekun belədir ki, hər bir müəssisə öz məhsulları və markaları üçün hədəf kütlələri müəyyən etməli və buna uyğun davranaraq, öz marka və məhsullarına qarşı tələbi formalaşdıra bilər.

Sizin marketinq bələdçiniz…

(246 dəfə baxılıb)