Bu yaxınlarda yaxın dostlardan biri ilə planlama şöbəsinin marketinq şöbəsinin əməkdaşları ilə birgə iş fəaliyyəti haqqında bir az fikir mübadiləmiz oldu. Bu arada dostum özü brend menecer vəzifəsində çalışır. Ancaq aramızda olan fikir mübadiləsindən sonra sözün əsl mənasında şok oldum desəm yalan olmaz. İşlədyi firmanın adını yazmaq istəmirəm, ancaq ölkəmizdə tanınan və bilinən şirkətlərdən biridir. Ancaq nə etməli? böyük şirkət olsa da, görünən odur ki, brend menecerlə planlama şöbəsi arasında birgə fəaliyyətdə ciddi nöqsanlar və boşluqlar var. Əslində bu məqaləni yazmaqda məqsədim kimisə tənqid etmək yox, sadəcə bir qədər effektiv və keyfiyyətli şəkildə işləmə qaydasına praktiki açıqlama yazmaq istəyirəm. Planlama şöbəsi aydın məsələdir ki, müəssisə üçün olduqca önəmli şöbələrdəndir. Ancaq gözəl bir atalar misalımızı unutmayaq – Keçini keçinin ayağından, qoyunu da qoyunun ayağından asarlar.

Söhbət zamanı müzakirə olunanlar haqqında:

Brend menecer – Hazır məhsul anbarında məhsul bitib. Həm daxili bazara və həm də ixracat şöbəsinə məhsul verə bilmədim. Ona görə ki, anbarda “out of stock” probelmi var.

Sual – “Out of stock”a səbəb olan nədir? Bəyəm siz, illik planlama zamanı xammal ehtiyatını illik satışlara görə proqnozlaşdırmırsınız?

Brend menecer – Xammal ehtiyyatını planlama şöbəsi özü planlayır və icra edir. Biz müdaxilə edə bilmirik. Gəl indi havalanma da. Deyirəm ki, a bala sən nə danışırsan? Ya sənin, ya da planlama şöbəsinin başına at təpib. Bəyəm planlama şöbəsi satışla birgə küçələrə çıxıb məhsul satır? Ya sizinlə birlikdə hansısa bir marketinq planlaması həyata keçirdir? Nəysə. Keçdik effektiv planlama məsələsinə və bunun icra olunma şəkilinə. Yəni necə edək ki, nə planlama şöbəsinə, nə də marketinq şöbəsinin əməkdaşına söz gəlməsin.

Öz praktikamdan

Hər kəsə məlumdur ki, illik marketinq planlar marketinq menecerlərin, ya da brend mencerlərin üzərində olan bir öhdəlikdir. Bir sözlə yeni ilin hədəfləri yazılmalı və hazır plana uyğun şəkildə də şirkət hərəkət etməlidir. Bu ola bilsin ki, son 36 ayın satışları olsun (faktlar) qutu ya da ton ilə, ya da 24 ayın satışları (faktlar) olsun, ton ya da qutu ilə. Bir sözlə analitik hesablamalardan sonra əldə olunan rəqəmlərin əsasında, növbəti ilin satış artımları müəyyən edilir. Ancaq çox təəssüf ki, istehsalatla məşğul olan bəzi şirkətlərdə satış planları qutu ilə deyil, manatla müəyyən olunur. Belə bir yanaşma şirkət üçün gələcəkdə əməlli başlı baş ağrısına çevrilir. Mən hələ satış nümayəndələrinin belə bir fürsətdən məharətlə istifadə edərək, satışa çıxarılan neçə – neçə brendi məhv etmələrindən danışmıram. Bu barədə ayrıca məqalə yazacam. Harda qalmışdıq? Hə, tutaq ki, siz 2016-cı ilin 12 ayı ərzində 100 ton və ya 20 000 (5kq-lıq) qutu məhsul satmısınız və analizlərdən sonra 2017-ci il üçün satışlarda artım 25% hədəflədiniz. Təbii ki, hədəflər satış şöbəsinin müdiri və ya aparıcı mütəxəsisləri ilə müzakirə olunur, özü də məhsul çeşidlərinə görə və ümumi razılaşmadan sonra, brend menecer tərəfindən müəyyən olunmuş rəqəmlər planlama şöbəsinə ötürülür və məsul şəxsin hədəfləri əsasında nəzərdə tutulan məhsulların xammal və köməkçi materialları (qablaşmalar, ambalaj, karton qutular və s.) üçünsə bu dəfə planlama şöbəsi özü hazırlıqlara başlayır və nəzərdə tutulan xammal ehtiyyatı üçün öz planlarını brend menecerlərə ötürməlidirlər. Bir sözlə hərə öz üzərinə düşən işləri icra etməldir. Təbii ki, biz bu arada maliyyə şöbəsini unutmuruq. Marketinq planlar yazıldığı zaman təkcə satış hədəfləri yox, eyni zamanda da illik marketinq büdcəsi hesablanır. Planlama işlərini bitirdikdən sonra və öz korrektələrini apardıqdan sonra, təbii ki, brend menecerlə məsləhətləşmələr əsasında. Planlama şöbəsi tərəfindən “ok” verildikdən sonra iş marketinq plan və illik büdcə ilə bərabər maliyyə şöbəsinə ötürülüməli və bu şöbədən də “ok” cavabı alındıqdan sonra, 2017-ci ilin Marketinq planı, satış hədəfləri, büdcə və xammal tədarükü haqqında olan nüsxə – Marketinq şöbəsinin müdirinin, məsul brend menecerin, maliyyə şöbəsinin müdirinin, satış şöbəsinin müdirinin və planlama şöbəsinin məsul şəxsinin imzaları ilə, təsdiq üçün Kommersiya Direktoruna ötürülür. Marketinq plan təsdiq olunduqdan sonra 2017-ci ildə xammal tədarükü, satış hədəfləri, marketinq büdcəsinin xərclənməsi istiqamətində yarana biləcək risklər minimuma düşür. Yaransa belə məsul tərəflərdən biri mütləq qaydada məsuliyyət daşıyacaqdır. Yəni başa düşmək lazımdır ki, planlama şöbəsinin nə marketinq şöbəsinin fəaliyyətinə, nədə ki, satış şöbəsinin fəaliyyətinə bir başa təsir edə biləcək şöbə deyil. Ona görə ki, planlama şöbəsi nə marketinqin fəaliyyətinə, nədə ki, satışın fəaliyyətinə görə heç bir məsuliyyət daşımır. Planlama şöbəsindən tələb olunan bircə məsələ var. Xammalın və köməkçi materialların sifarişlərini düzgün planlayaraq, gələcəkdə hazır məhsul məsələsində marketinqə və satışa problem yaratmamaq. Öz başına iş görərsə, problemlər qaçılmaz olacaqdır.

Sizin marketinq bələdçiniz….

(174 dəfə baxılıb)