Marketinq planınızı deyin, sizə kim olduğunuzu deyim. 8 addımda marketinq plan necə hazırlanır? (İkinci yazım)

0
184

6.

PEST analiz:

Siyasi, İqtisadi, Sosial və Texnoloji

Qısa xüslasə: Bu analiz modelindən istifadə etməklə siz həm ölkədə baş verən prosesləri yaxından və dəqiq analiz etmiş olacaqsınız. Xarici bazarların mövcud olduğu ölkələrdəki siyasi vəziyyəti, siyasi rejimi, iqtisadi durumu, həm əhalinin sosial vəziyyəti və həm də həmin ölkələrdə mövcud olan texnoloji yenilikləri daha aydın  şəkildə analiz edə bilmək üçün bundan gözəl sadə və rahat analiz modeli yoxdur deyərdim. Təbii ki, istehsal etdiyiniz məhsul və brendlərinizin, paralel olaraq göstərdiyiniz xidmətlərin xarici bazarlara təklif olunmasında maraqlısınızsa bu sizin üçün ən optimal analiz modeldir.

SWOT – analiz:

Strengths – Burada şirkətinizin güclü tərəflərini və onu rəqiblərdən üstün edən unikal cəhətləri nələrdir? (texnoloji yenilikləri, komanda, menecment strukturu və s.) bu barədə yazın.

Weaknesses – Şirkətinizin zəif tərəfləri nələrdir? (hansı cəhətlərinə görə rəqiblərdən geri qalır? İstehsalına görə? Məhsul və ya xidmət keyfiyyətinə görə? Və s.) zəif tərəfləri haqqında yazmalısınız.

Opportunities — Şirkətinizin xarici imkanları nələrdir? (Bu bölümdə siz şirkətinizin hansı imkanlarından yararlanaraq bazar fəaliyyətinizi genişləndirə bilərsiniz? İstehsal gücünüzə görə? Kadrların peşəkarlığına görə? Məhsul və ya xidmət keyfiyyətinə görə? və s.) imkanlarınız haqqında yazın.

Threats — Təhlükələr haqqında yazmaq lazımdır ( Burada real olaraq sizin şirkətiniz üçün təhlükə törədəcək amilləri qeyd etməlisiniz. Ehtiyyatlı olmasanız və yaxud verilən qərarlardan sonra sizin biznsesiniz üçün təhlükə mənbələri nələr ola bilər? və s.).

7.

Bazarın seqmentləşdirilməsi:

Hər birimizə yaxşı məlumdur ki, hər bazarın fərqli seqmentləri var. Seqmentləşdirmə marketinq mütəxəsislərinə onların tərəflərindən tətbiq olunan  “4P” və “4C” marketinq modellərini seçməklə bazarın tələbinə uyğun şəkildə məhsulu və ya xidməti daha rahat şəkildə adabtasiya etməyə kömək edir. Mən burada daha çox “4P” marketinq modeli əsasında yanaşmışam və tövsiyə edirəm ki, buradan başa düşdükləriniz əsasında da özünüz ayrıca olaraq (“4C”marketinq modeli əsasında bir strategiya hazırlayın. Elə də çətin deyil. Asan yaza bilməyiniz üçün “4P” modelini diqqətlə təhlil edin). Seqmentlər ölçülə bilən, əl çatan, uzunmüddətli (tez dəyişən olmamalıdır) olan, pul qazanan kütlə olsa daha yaxşı olar və s. Bir şeyi unutmamağı tövsiyə edirəm – Seqment sadə və dəqiq təsvir olunmalıdır. Mən qısa olaraq aşağıda buna izah verirəm:

  • Seqmentin təsviri (onlar kimlərdir? qoca? gənc? cins? və s.)
  • Seqment üzrə satış %-ri;
  • Bazarın tələbi;
  • Seqment üzərə sizin məhsulların rolu və onlara təsir imkanları nələrdir?
  • Seqmentlə kommunikasiyaların qurulması yolları;
  • Seqment üçün seçilən reklam vasitələri;
  • Məhsula qoyulan qiymət (Tələbin qiymət elastikliyi. Burada diqqət ediləsi məqam var. İqtisadçılara görə bu belə olur – Tələb əyrisi alıcıların müəyyən məhsuldan verilən qiymət səviyyələrində nə qədər almaq istədiklərini əks etdirir. Qiymət səviyyəsi dəyişdikdə alıcıların almaq istədikləri məhsulun həcmi də dəyişir. Amma burada bir sual meydana gəlir. Qiymət azaldıqda satılan məhsulun həcmi də eyni olaraq artacaq yoxsa bu dəyişiklik az və ya çox olacaq? Başqa sözlə, əgər istehsalçı olaraq satdığınız məhsulun qiymətini 10% azaltsanız, sizin məhsula olan tələb 5%, 10% yoxsa 20% artacaq? kimi suallar yaranacaqdır. Bu suala doğru cavab sizin tələbin qiymət elastikliyinizdən asılıdır. Məsələn, tələb elastikdirsə, qiymətin 10% endirilməsi məhsula olan tələbi 10%-dan çox artıra bilər. Əksinə qeyri-elastikdirsə, tələbin həcmi 10%-dən az artacaq. Vahid elastiklik şəraitidirsə, qiymətlərin 10% endirilməsi məhsula olan tələbi 10% artıracaq.); Bu bənd çox vacibdir.Məhsulların tələb elastikliyinin bir-birindən fərqlənməsini bir neçə amillə bağlayırlar. Bu amillərə nəzər yetirək:
    • Əvəzedici məhsullar. Əgər bir məhsulun və ya xidmətin yaxın əvəzedicisi varsa onda istehlakçılar bu əmtəədən digərinə çox rahat keçə bilərlər. Belə əmtəələrin elastikliyi yüksək olur. Misal olaraq; “189” taksiləri və adi taksilər: Əgər “189” taksilərində gediş haqqları artırılarsa, istehlakçılar adi taksilərdən istifadə etməyə üstünlük verəcəklər.
    • Zəruri yoxsa dəbdəbə. Zəruri istehlak mallarına olan tələb əsasən qeyri-elastikdir. Əksinə dəbdəbə mallarına olan tələb isə elastikdir. Əgər çörəyin qiyməti, yaxud işığın, avtobusda gediş haqqları qalxarsa, insanların bu əmtəəyə və yaxud xidmətlərə olan tələbatları kəskin sürətdə azalmaz. Digər baxımdan, əgər şokoladın qiyməti qalxarsa, bu məhsula olan tələb çox azalacaq. Çünki, bu insanlar üçün o qədər də vacib olan bir əmtəə deyil.
    • Bazar hüdudları. Bir məhsulun zəruri istehlak malı olması onun heç də əvəz edilməz olduğunu göstərmir. Bu sizin bazara necə yanaşdığınızdan asılıdır. Qida rasiyonumuzun əsasını təşkil edən çörək üçün təhlil aparsaq, onun qeyri-elastik olduğunu görərik. Amma ağ çörək üçün aparsaq, onun yaxın əvəzedicisi (qara çörək) olduğundan tələb əyrisi elastik olacaq. Əgər, bu təhlili daha dəqiq etsək, zavod çörəyi məhsulu ilə ölçsək, kifayət qədər çox əvəzedicisi olduğundan kəskin elastikliyə malik olduğunu görərik.

Mən tövsiyə edirəm ki, bu prosesiləri öz seqmentinizi dəqiq müəyyən edənə qədər davam etdirəsiniz.

Alternativ marketinq strategiyaları:

Alternativ strategiyalar nəyə lazımdır? Bu bazarda baş verə biləcək hər hansı bir dəyişikliyə tez reaksiya vermək üçün önəmlidir. Misal: Bu istehlakçıların və ya hədəf kütlənizin davranışında baş verə biləcək dəyişikliklər, inflyasiya, defisit və s.

Seçilən marketinq strategiyası:

Seçmiş olduğunuz marketinq strategiyanızı izah edin.

  • Niyə məhz bu marketinq strategiyası?
  • Nə üçün hesab edirsiniz ki, məhz bu marketinq strategiyası mövcud olan başqa strategiyalardan daha yaxşıdır və yaxın gələcəkdə biznes üçün nələri vəd verir?

 Məhsulun və ya xidmətin təsviri (4P;4C)

Brendinizin adı

  • Məhsul xarakteristikası ( bu qiyməti 0,50 qəpiyə olan plastik oyuncaq, yaxud uzaqdan idarə olunan və 50 manata olan maşın və s.)
  • İstehsal xətti
  • Zəmanət
  • Qablaşdırma

Qiymət qoyma

  • Qiymət siyahınız
  • Endirimlər
  • Ödəmə şərtləriniz və s.

Place:

Satış nöqtələri, dağıtım kanalları (distribusiya).

Bu bölmədə məhsulları hansı yollarla satacağınızı qeyd edin

Dağıtma kanalları – ( bu şəxsi satışlar olacaq? pərakəndə satış? yoxsa depolara satış? və s.)

Dağıtma kanallarına yönəlik motivasiya proqramları (müştəriləriniz sizin məhsul və ya brendlərinizdən nə qədər qazanacaqlar? Onlara yönəlik hansı ticari marketinq dəstəyini verəcəksiniz? Və s.)

Loqistika və buradakı mövcud zəncirin idarə olunması (təsviri)

Promotion — Tanıtma

Reklam və kommunikasiya yolları (variantlar, reklam növləri, tanıtma üçün hansı kanallardan yararlanacaqsınız? – TV, Radio, Çöl reklamları, İç reklamlar, Sosial Media: Facebook, İnstagram, Pinterset və s.)

PR– İctimai əlaqələr şöbəsi

  • İmic yönümlü PR ( Məhsul və ya brend haqqında ictimaiyyət arasında müsbət obrazın yaradılması);
  • Şirkətdaxili PR ( Şirkət daxilində personal arasında məhsulunuza və ya brendinizə yönəlik müsbət obrazın yaradılması. Qısası personal ilə brend arasında ilk kommunikasiyaların qurulmasını təmin etmək).

 Büdcə (nəzərdə tutulan xərclər, ticari aksiyalar və s.)

Brendinizə və ya xidmətinizə yönəlik müştərilərin loyallığını, yeni istehlakçı qrupların cəlb edilməsini təmin edən proqramın olması.

Uzun müddətli və ya qısa müddətli planların olması. Burada gəlirlərin proqnozu, xərclər, marketinq strategiyasında nəzərdə tutulan bəndlər üzərində gələcəkdə zamanla atacağınız taktiki addımların təsviri və s.

8

Yekun – Bəndlərin sayı məhsulunuzun, brendinizin və yaxud da xidmət sahənizin spesifikasından asılı olaraq çox da ola bilər, az da ola bilər. Əsas olan marketinq planınıza (dəqiq rəqəmləri, xərcləri, gözlənilən gəliri və s.) daxil edin.

Diqqət! 8 addımda marketinq plan məqaləsi ilə proseslərə ümumi yanaşmanı sizə təqdim etdim. Biznesinizin spesifikasından asılı olaraq marketinq planlar fərqli şəkildə də yazıla bilər. Ola bilsin ki, fərqli spesifikalara görə ümumiyyətlə 8 addımda marketinq plan sizin işinizə yaramaz və yaxud da tam olaraq yarıya bilər. Ancaq yenə də marketinq plan yazdığınız zaman məhsul və ya xidmətlərinizi dərindən təhlil və analiz etməyi unutmayın!

Sizin marketinq bələdçiniz…

(234 dəfə baxılıb)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here